De lange leuke weg naar de nieuwe bibliotheek

Alle neuzen richting nieuwbouw

De Bibliotheek Deventer is op weg naar een nieuw gebouw met passende dienstverlening. Om iedereen mee te nemen in het traject is het project Kunst en Architectuur ontwikkeld. Diverse kunstenaars betrekken en informeren op eigen wijze publiek en medewerkers. Te beginnen op 7 september tijdens de Vrijetijdsmarkt met ‘Neusgierig’

‘Neusgierig’ is ontwikkeld door kunstenaars Gonnie Kleine en Alied van der Meer. De komende maand rijden ze beide rond in de Gele Verhalenbus van de bibliotheek met daarop een grote neus. De bus, de neus en de chauffeurs staan symbool voor de universele menselijke nieuwsgierigheid. Al snuffelend gaan ze hun neus achterna om u te vragen waar u nieuwsgierig naar bent. Op kunstzinnige wijze laat u uw reactie achter in de bus. Zo wordt u, aldus de kunstenaars, op artistieke wijze tot een elementair deeltje van het grote ‘willen weten’ wat de mens voortdrijft, en tot de basis van een nieuwe bibliotheek in ons stadshart!
De eerste halte van de Neusgierige Bus is de Lebuinuskerk waar op zaterdag 7 september van 11.00 tot 16.00 uur de jaarlijkse Vrijetijdsmarkt wordt gehouden.

Locatie Stromarkt

De lange weg
We zijn al lang bezig met nieuwbouw. Te lang zeggen sommigen, maar een lange weg kun je leuk maken. En dat proberen we te doen met 'Neusgierig'. Het is de eerste leuke actie die start in het kader van het grote project Kunst en Architectuur bij de nieuwe bibliotheek. Er volgen er dus meer.

Eerst lichten we de lange weg nog even toe. Die begon al in 1995 met het maken van plannen. Diverse locaties en ideeën passeerden de revue. Uiteindelijk heeft de gemeenteraad in 2011 besloten dat er een nieuwe bibliotheek in het centrum van de stad moet komen. En wel op de Stromarkt.

Locatie Nieuwe Markt

Bezuinigingen zijn er de reden van dat inmiddels ook de Nieuwe Markt als locatie in beeld is. Mogelijk zou dat een beter alternatief zijn omdat er gezocht wordt naar een goedkopere invulling van de nieuwbouw. Binnenkort - in september of oktober - zal door de gemeenteraad een keuze gemaakt worden voor de locatie voor de nieuwe bibliotheek in het centrum: Nieuwe Markt of Stromarkt.

Daarna kunnen we van start. De keuze voor een architect die ontwerpen gaat maken - eerst voorlopig (VO) en dan definitief (DO) - zal een van de eerste stappen zijn. Uiteindelijk komt er een heel bouwplan, een bestek en een aanbesteding. Er zal gesloopt en gebouwd gaan worden. En dan - na de oplevering - wordt er ingebouwd en ingericht.

Uiteindelijk zullen we de nieuwe bibliotheek heel feestelijk gaan openen. Met muziek en dichters en natuurlijk heel veel kinderen want zij hebben de toekomst en mogen zeker niet ontbreken. Zo zien we dat voor ons. Maar dan zijn we in ieder geval meer dan twee jaar verder.

De leuke weg
Hoe dan ook zullen we met elkaar moeten gaan wennen aan het idee dat de Bibliotheek Centrum vertrekt naar een nieuwe plek. Dat zal heel behoorlijk wennen zijn. We weten niet beter dan dat de bibliotheek aan de Brink zit. Al bijna 100 jaar, sinds 1916.

Om het gewenningsproces levendig, bijzonder en vooral van u en ons te maken hebben we van de provincie Overijssel subsidie gekregen om kunstenaars in te zetten. Eén kunstenaar wordt heel specifiek bij het ontwerp van het gebouw betrokken. Hij of zij zal nieuw media integreren in de architectuur zodat er recht gedaan wordt aan de bibliotheek in een een crossmediale omgeving.

En er is geld voor tien kunstenaars die tijdens de lange weg met ons aan de slag gaan: met de mensen van de bibliotheek, de gebruikers van de bibliotheek en de inwoners van Deventer. Er komen kunstprojecten die ons actief en artistiek betrekken bij het traject naar een nieuwe bibliotheek. Maar er komen ook alvast activiteiten die met de bibliotheek te maken hebben op de nieuwe locatie of in het nieuwe gebied. Zo kunnen we niet alleen wennen aan de nieuwe plek, we krijgen er ook allerlei ideeën over. De nieuwe plek gaat leven bij u en bij ons. Dat is de bedoeling.

Alles wat we gaan doen is via ons blog en op de nieuwbouwpagina op onze website te volgen. Zowel over de nieuwbouw als over de kunstprojecten.

Uiteraard horen we graag wat u ervan vindt. Mail ons via nieuwbouw@obdeventer.nl .

Jos Debeij

Een nieuwe bibliotheek

Het zijn spannende tijden. De keuze moet binnenkort gemaakt zijn: wordt het de Nieuwe Markt of de Stromarkt voor de nieuwe bibliotheek. Of toch nog de Brink, waar de bibliotheek sinds de oprichting in 1916 gehuisvest is.

De resultaten van de ruimtelijke varianten voor beide locaties zijn klaar; de beoordeling en afweging zit in een eindfase. In ieder geval is duidelijk dat we een kleinere bibliotheek krijgen. Want we moeten bezuinigen en willen absoluut de vestigingen in wijken en dorpen open houden en zorgen voor vernieuwing van de bibliotheken in Diepenveen en Bathmen. De helft van onze gebruikers zijn kinderen. De combinatie van spreiding handhaven, vernieuwing van onze vestigingen en uitbouw van de digitale bibliotheek zal er voor zorgen dat de ruim 30.000 pashouders en 50.000 Deventenaren die jaarlijks hoog frequent de bibliotheekvestigingen bezoeken, dat nog vele jaren kunnen blijven doen.

Dus gaan we een deel van de bezuiniging invullen met een kleinere bibliotheek met een lagere huur in het centrum.  Natuurlijk hoop je dat het meevalt wat je moet inleveren, maar bouwkosten zijn bouwkosten. De analyse laat in ieder geval zien dat we veel m2 van ons programma van eisen moeten inleveren. Meer dan we gehoopt hadden. Dat maakt de noodzaak steeds groter om een hele goede bibliotheek te kunnen bouwen. Met een gebouw dat geschikt is voor de toekomst.

Geschikt om de veranderingen die er aan staan te komen ruimte te bieden. We veranderen van een uitleenbibliotheek in een beleefbibliotheek waar verblijven en ontmoeten centraal staan. De beleefbibliotheek is een werkplaats voor zelfredzaamheid rond taal, lezen en mediavaardigheden. De beleefbibliotheek is een ontmoetingsplaats voor persoonlijke ontwikkeling. De programma's van de beleefbibliotheek worden bedacht, gemaakt en uitgevoerd met partners in de stad en (groepen) gebruikers: door coproductie en cocreatie.
We krijgen een multimediale bibliotheek waar steeds meer bronnen digitaal zijn. Met een mediacentrum waar activiteitenruimten ook tv-studio's zijn. De activiteiten worden uitgezonden en worden daarna weer onderdeel van de collectie.

De bibliotheek zal zeven dagen per week van 9.00 tot 21.00 uur open zijn.
Het aantal bezoekers zal verdubbelen en de verblijfsduur wordt verlengd van 15 tot 30 minuten naar gemiddeld meer dan een uur per bezoek.

Dat vraagt om een bijzonder bibliotheekgebouw. Dat laten de voorbeelden in binnen- en buitenland zien. Waar men geïnvesteerd heeft is het gebruik fors gegroeid. Het rendement is terug te zien in een zelfredzamere samenleving en meer ontwikkelde burgers van jong tot oud.

Dan moeten we wel durven kiezen om te investeren in de toekomst van Deventer.

Zoals onlangs in Birmingham - onvergelijkbaar met wat we Deventer kunnen - geïnvesteerd is in een nieuwe bibliotheek, samen met de Nederlandse architecte Francine Houben. Deze nieuwe bibliotheek is net geopend. Uit de hele wereld reist men al in grote getale naar Birmingham. Het is een bibliotheek die midden in de samenleving van vandaag staat, maar ook als gebouw alle veranderingen van de toekomst aan moet kunnen. Zoals Francine Houben zegt:
"We don't know what the future of the library will be, so we have designed space for change, ...".  Lees meer.
Tegelijk is het een gebouw dat nu al als monument de stad verrijkt, en hoe!

Sinds ik over de nieuwe bibliotheek van Birmingham gelezen heb geloof ik in een goede afloop in Deventer. En voor de zekerheid luister ik elke dag - tot aan de dag van het raadsbesluit - naar dit fenomenale lied.

Jos Debeij
jdebeij@obdeventer.nl

Kinderboekenleenmuseum naar de Bibliotheek Deventer

Het Kinderboekenleenmuseum gaat van Zutphen naar Deventer. Op donderdag 29 augustus arriveerde een groep sprookjesfiguren met een verhuiskar vol oude kinderboeken in Deventer. Vanuit Zutphen waren ze met hun Stokpaardjes naar de Bibliotheek Deventer gelopen.
Daar kregen zij een warm welkom van de bakker van In de Soete Suikerbol. Hij vertelde over de avonturen tijdens het bezoek van de Koning van het Noordenland.

De voorzitter van Stichting ’t Oude Kinderboek (StOK) Reint Jan Terbijhe stond kort stil bij de geschiedenis van StOK. Hij sprak over de lach en de traan. Tranen om het achterlaten van een vertrouwde Zutphense omgeving en contacten. De lach om een toekomstbeeld met perspectieven. Jos Debeij, directeur van de Bibliotheek Deventer gaf aan StOK met haar bijzondere collectie boeken als een specialiteit van harte te willen opnemen binnen haar muren.

Wethouder Hartogh Heys las de inhoud van de intentieverklaring tot nauwe samenwerking voor, die door beide partijen werd ondertekend. De wethouder gaf aan dat StOK uitstekend in Boekenstad Deventer zal passen. Hij zei al uit te kijken naar de officiële opening in 2014 en naar het vervolg van het verhaal van In de Soete Suikerbol.

De verhuisberichten komen er aan

Het Kunstenlab gaat van het Akzopand naar het Havenkwartier. De Leeuwenkuil van de Keizerstraat naar de nieuwe bibliotheek aan de Nieuwe Markt. De bibliotheek gaat van de Brink naar de Stromarkt, en misschien wel de nieuwe Markt. De musea betrekken het pand van de bibliotheek aan de Brink zodra dat vrijkomt. Het Filmhuis en Theater Bouwkunde gaan naar de gymzaal aan de Nieuwe Markt, maar met de ingang aan de Welle. Het Stadhuis blijft waar het is maar er komt wel een nieuw Stadskantoor op de plek waar nu de oude schouwburg en het oude stadskantoor worden afgebroken. Go Ahead blijft in ieder geval voorlopig aan de Vetkampstraat maar wel met extra tribunecapaciteit nu de stap naar de Eredivisie gemaakt is. Het zoemt van de verhuisbewegingen in de stad. Veel heeft te maken met bezuinigingen, maar ook met ambities. Hoe kunnen we vernieuwen en ontwikkelen en toch de huisvestingskosten lager krijgen.

Voor de bibliotheek is dat niet anders. We zitten in 2014 vijftig jaar in het pand aan de Brink en willen een gebouw dat aan de eisen van deze tijd voldoet. Er is de keuze gemaakt om dat te doen in het SNS-pand aan de Stromarkt. Het plan was echter financieel niet uitvoerbaar voor de NV Bergkwartier door de nieuwe eisen die banken tegenwoordig stellen. Met de gemeente is het onderzoek bijna klaar om een gebouw met minder m2 voor minder geld wel te kunnen realiseren. Er liggen twee varianten voor de Stromarkt en er wordt als alternatief nog gekeken naar de School aan de Nieuwe Markt: een bijzonder jaren vijftig gebouw. We zien al een retro-restauratie en een inrichting in de stijl van de jaren vijftig voor ons. Natuurlijk wel met de modernste digitale toepassingen en personeel in de bedrijfskleding van Mad Men.

Tegen de zomer zullen door de gemeenteraad de knopen worden doorgehakt rond de voorjaarsnota en weten tal van organisaties of ze met minder geld de toekomst in moeten. Het terugbrengen van huisvestingskosten ligt dan zeer voor de hand. En dus heel wat verhuisbewegingen.
Voor onze bibliotheek moet vastgesteld gaan worden dat we onze decentrale vestigingen handhaven en tegelijk toch nieuwbouw kunnen realiseren. Dan zullen we onze bibliotheken in Bathmen en Diepenveen ook snel moeten gaan herhuisvesten. Tegen de zomer is het onderzoek afgerond voor de haalbaarheid van de nieuwe bibliotheek - samen met Drtv - op Stromarkt of Nieuwe Markt, met lagere huisvestingslasten dan gepland, zodat we de decentrale vestigingen kunnen open houden. Dan kunnen de knopen definitief doorgehakt worden die al heel wat jaren voorliggen. Zo lang als ik hier bij de bibliotheek al weer werk: bijna zeven jaar. Te lang voorliggen dus, veel te lang voorliggen.
Maar daarna gaan ook wij mouwen opstropen en bouwen, en daarna verhuizen.
Ik voorspel dat u heel wat verhuisberichten tegemoet kunt zien!  Van heel wat organisaties. Ook van uw bibliotheek.

Jos Debeij
jdebeij@obdeventer.nl